Duik almanak

De aandacht gaat uit naar 2 opmerkelijke uitgaven in de Duimpjesreeks namelijk de nummers 71 en 79. Ze werden gedrukt en uitgegeven bij Victor De Lille als Duikalmanakken, respectievelijk voor de jaargangen 1909 en 1910. De titel luidt “Guido Gezelle’s Duikalmanak – Toemaatje”.

duik9 duik7 duik8

De naam duikalmanak (ook plukalmanak genoemd) ligt een beetje voor de hand, vermits het ene blaadje van de scheurkalender als het ware onder het andere duikt en dagelijks geplukt wordt. Zo kwam een beetje nieuws, dag aan dag, de huiskamer binnen. Naast de datum en dag, bevatte hij nu eens een kernachtig, echt-Vlaamse zinsnede in een origineel jasje gestopt, of een kort gedichtje met een algemene waarheid, dan weer de speciale gebruiken die bij een bepaald feest horen of een korte uitweiding over een populaire heilige. Ook de dietse benaming van de verschillende maanden van het jaar kwamen aan bod.

Oorspronkelijk zag de Duikalmanak het licht in 1886 en werd samengesteld door de priester/dichter Guido Gezelle. In totaal werden er door hem 13 stuks uitgegeven, dit tussen 1886 en 1899 met uitzondering voor het jaar 1887.

duik10 duik11 duik2

Na de dood van Guido nam zijn neef Caesar Gezelle in 1903 de draad weer op. Tussen 1903 en 1908 werden de bestaande, vroegere uitgaven opnieuw gedrukt met de vermelding “gangbaar en dienstig gemaakt voor het jaar …”.

duik12 duik13 duik4

Victor De Lille neemt 1909 en 1910 voor zijn rekening. Ze werden als ingenaaide boekjes verkocht. In ’t Getrouwe Maldeghem van 22 november 1908 kan men lezen: Aan zijn schild gehangen doet hij dienst als alle andere blokalmanakken, maar in stede er de blaadjes af te plukken slaat men ze om, want het is wezenlijk een boekje en kan als het jaar uit is als zodanig in het boekenrek bewaard worden.
Drukkerij Lannoo wacht tot 1946 om ook nog 2 Duikalmanakken uit te geven.

duik14 duik5 duik6

De duikalmanak was de eerste Vlaamse dagkalender waarvan elke dag een blaadje moest worden afgescheurd, de voorloper van de nog steeds bestaande Druivelaar. Bewaarde exemplaren zijn zeldzaam omdat kalenders gebruiksvoorwerpen zijn die op het einde van het jaar worden weggegooid.
In totaal zijn dus 13 authentieke jaargangen van de duikalmanakken uitgegeven waar achteraf, in een andere herwerkte vorm, nog 10 edities verschenen.

Bronnen:
De Duimpjesuitgave, Lic.verhandeling, 1975/76. Weytens Linda.
Pluk de dag, 1990. Strobbe Luc.